Nieuws

In de Wangfujingstraat, het oudste winkelcentrum van Peking, is het erg druk. Hebben de inwoners van Peking dan geen last van de crisis? Ik vraag het aan mevrouw Qiang Lihong (63) ,een gepensioneerde ambtenaar, die zittend op een krukje de inhoud van een vitrine te bestudeert op de sieradenafdeling van een groot warenhuis. De sober geklede maar goed verzorgde vrouw wil voor haar kleinzoon iets moois van goud kopen. Niet omdat ze bang is dat haar geld door de financiële crisis nog minder waard wordt maar omdat het in China traditie is gespaard geld aan het eind van het jaar in goud om te zetten.

Mevrouw Qiang leeft van een pensioentje van driehonderd euro per maand en daar legt ze iedere maand honderd euro van opzij. Volgens Qiang zijn de gevolgen van de internationale bankencrisis in Peking veel minder voelbaar dan in de rest van het land. “In Peking zijn niet zoveel westerse bedrijven gevestigd als in het zuiden. Hier wonen veel ambtenaren en studenten. Ambtenaren hebben een vast salaris en de meeste studenten worden door hun ouders onderhouden.”

Mevrouw Qiang vertelt dat ze onlangs op bezoek was in haar geboortedorp Jiangjiakou in de provincie Hebei vlakbij Peking. “Een aantal exportbedrijven heeft daar een productiestop ingevoerd. Migrantenarbeiders worden het eerst ontslagen. Maar ik zie dat als een positieve ontwikkeling. Op het platteland wordt het werk nu voornamelijk gedaan door de ouderen die niet naar de steden zijn getrokken. Als zij straks met pensioen gaan is er niemand meer die voor het land zorgt,” zegt Qiang.

En hoe zit het met de jeugd? 
Bij de Xinhua-boekwinkel even verderop staan twee jonge studenten Engels en economie. Tu Chabo (22) een verlegen jongen die gebrekkig Engels spreekt, heeft zojuist een boek over de familie Rothschild gekocht. “Ik lees graag succesverhalen van westerse ondernemers. Daar put ik hoop uit.” Tu maakt zich geen zorgen over de crisis.

Zijn ouders zijn boeren uit de provincie Zhejiang en hebben een stabiel inkomen. Elke maand sturen ze hem 70 euro om van te leven. “Studenten worden pas werkloos als ze zijn afgestudeerd,” zegt Tu lachend. “Het is erg moeilijk om een baan te vinden. Maar ik hoop in Peking werk te vinden want de werkloosheid is hier relatief laag,” zegt Tu.

Terwijl er in het zuiden van China miljoenen fabrieksarbeiders worden ontslagen, staat Peking er dus redelijk voor. Ook elders in het noorden, zoals in Mantsjoerije, blijven de mensen zo goed als gevrijwaard van de gevolgen van de financiële crisis. Toch wijst een enquette van het bureau Social Service Survey in Peking uit dat 35 procent van de bevolking van de hoofdstad de invloed van de financiële crisis merkt.

Volgens Social Service Survey maakt maar vijftien procent van de bevolking van Peking zich echt zorgen. Tachtig procent denkt dat de crisis kansen biedt. In hun visie zullen veel bedrijven uiteindelijk van de crises profiteren en zal de structuur van de economie veranderen waardoor er steeds minder laagwaardige producten in China zullen worden geproduceerd.

En hoe denkt een Nederlandse ondernemer over de crisis? Sommige westerse bedrijven in Peking hebben last van wanbetalers en ontslaan hun personeel. Maar er zijn ook positieve geluiden.

Het marketingbedrijf Yourzine ziet de veranderingen die de crisis teweeg brengen en speelt daar op in. Yourzine huurde twee jaar geleden een kantoortje in het oosten van Peking en begon personeel te werven. Jurriaan Meyer en Tim Metz, de Nederlandse managers van de Chinese vestiging, ”We interviewden tientallen kandidaten maar tot onze verbazing konden sommigen niet eens lezen en schrijven. Uiteindelijk hebben we een vragenlijst opgesteld en ze aan het werk gezet om hun vaardigheden te testen. Nu hebben we met gemotiveerd personeel een goed team opgebouwd.”

Yourzine doet goede zaken omdat veel bedrijven hun marketing en reclame verschuiven van de media naar het internet. “Toen in 2001 de internetmarkt instortte, zag je dat IT-bedrijven het werk verplaatsten naar India. Veel Europese en Amerikaanse bedrijven hebben nu niets meer te verliezen en besteden hun marketing uit in China. Zo bouwen we voor Nederlandse bedrijven websites en sturen we vanuit China de kerstkaarten naar hun klanten en relaties .”

Niet alleen online-marketing maar ook e-commerce wint terrein in China. Meyer: ”Taobao, zeg maar de Marktplaats van China, groeit jaarlijks met 120 procent. De mensen kopen de gekste dingen via internet zoals oordoppen of levensmiddelen. Dat komt omdat Chinezen erg zuinig zijn en met Taobao makkelijk prijzen kunnen vergelijken.”

Li (23) is een van de twintig websitebouwers van Yourzine. Hij zegt dat hij niet wakker ligt van de crisis. Li weet dat sommige bedrijven van hun personeel afwillen maar omdat hij negenhonderd euro per maand verdient zit hij voorlopig goed. “Ik heb het idee dat de negatieve berichtgeving over de crisis in Europa de mensen teveel beïnvloedt. Je kunt het vergelijken met een advertentie. Je denkt dat je gedrag er niet door wordt beïnvloed maar onbewust gebeurt het toch.”

Li wil zich vooral concentreren op de voordelen van de crisis. Hij noemt de lagere prijzen van bijvoorbeeld varkensvlees en eieren en zegt dat ook huizen nu betaalbaar worden voor jonge mensen. Hoewel hij pas is getrouwd is en plannen heeft voor de aankoop van een huis wil hij nog even wachten tot de prijzen verder dalen. Ondertussen verandert er niet veel aan zijn dagelijkse koopgedrag. “Een creditcard heb ik net als de meeste jonge Chinezen nooit gehad en als ik iets niet direct nodig heb, jaag ik op koopjes.”

Handelaar in mobiele telefoons Lin Baizhen loopt weg van zijn stalletje en rookt een sigaretje op de hoek van de straat. Hij wijst naar de winkelende mensenmassa en lacht flauwtjes. “Mensen kijken wel maar kopen niet. Vooral voor vrouwen is een mobieltje statusverhogend. Minstens een keer per jaar willen ze een nieuwe, maar op dit moment niet. Peking is economisch vrij stabiel, maar de zaken gaan toch wat minder. Uit angst voor de crisis geven ook Pekinezen minder geld uit aan luxe artikelen.”